ޕިރާޑުގެ ގަލަމުން ދިވެހިންގެ “ތުބުޅި “


އޮޅުއަލަ

ރައްޖެއާއި ބެހޭގޮތުން ލިޔުއްވި ސައްޔާޙެއް ކަމަށްވާ ޕިރާޑުގެ ލިޔުންތަކުގެ އަލީގައި 17 ވަނަ ޤަރުނުގެ ތެރޭގައި ދިވެހިން، ތުބުޅި ބެހެއްޓި ގޮތުގެ މައްޗަށް އަލިއަޅުވާ ލާނަމެވެ.

އޭރުދިވެހިން 2 ވައްތަރަކަށް ތުބުޅި ބެހެއްޓިކަމަށްވެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން އެއް ވައްތަރެއްގެ ތުބުޅި ބެހެއްޓުމަށް ހުއްދަ ދީފައި ވަނީ  ފަނޑިޔާރުންނާއި، ނައިބުން، ކަތީބުން އަދި ހައްޖުގެ އަޅުކަން ފުރިހަމަ ކޮށްފައިވާ މީހުންނަށެވެ. އަދި މިމީހުން ތުބުޅި ދިގުވާވަރަކަށް ދިގުކުރުމަށް ދޫކޮއްލާފައިވާ ކަމަށްވެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ބައެއް މީހުން ދަތްދޮޅީގެ ތިރިން، ކަރުދޮށުން ބާލަކަމަށްވެއެވެ.

ދެވަނަ ވައްތަރަކީ ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ބެހެއްޓުމުގެ ހުއްދަ އޮންނަ ސްޕޭންގެ ވައްތަރައްގެ ތުބުޅިއެކެވެ. މި ތުބުޅީގައި، ތިރީ ތުންފަތު ކައިރިންނާއި، ދަތްދޮޅީ ދަށުން އިސްތަށި ބެހެއްޓުމަށް ފަހު މަތިމަސް ބާލާކަމަށްވެއެވެ. އަދި ދެކޯތާފަތް މަތީން ވީ އެންމެ ބޮޑުކޮށް ތިނުކޮއްފައި، ދަތްދޮޅިއާއި ދިމާއިން ތިރިއަށް ފޭސައިގެން ކޮށާކަމަށް ވެއެވެ.

އޭރު ދިވެހިން ތުބުޅި ބޭލުމަށް ބެނުން ކޮށްފައިވާ ކުރަފަތް ވަރަށް ކޮށްޓެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ކުޑަ ހިހޫ ފެންކޮޅެއް  މޫނުގައި ހޭކުމަށްފަހު ތުބުޅި ބާލައެވެ. 

ޕިރާޑް ބުނާގޮތުން، މިގޮތަށް ތުބުޅި ބޭލުމަކީ މޫނުގެ ހަންގަނޑު ވީދާލައި، ނުވަތަ އެ އިސްތަށިތަށް މުލުން ލެހެލުން ފަދަ ކަމެކެވެ.އަދި މިގޮތަށް ތުބުޅި ބޭލުމަށް ދިވެހިން އޭރު ހޭނިފައި ވާތީވެ، އެމީހުންނަކަށް  އެއްވެސް ކަހަލަ ތަދެއް ނުވަތަ ވޭނެއްގެ އިހުސާސެއް ނުކުރެވޭ ކަމަށެވެ. (މުޙައްމަދު އިސްމާޢީލް ދީދީ, 1995)

ރިފަރެންސް:
މުޙައްމަދު އިސްމާޢީލް ދީދީ. (1995). ޕިރާޑްގެ ގަލަމުން ދިވެހިރާއްޖެ. މާލެ ސިޓީ, ދިވެހިރާއްޖެ: ދިވެހި ބަހާއި ތާރީޚަށް ހިދުމަތްކުރާ ޤައުމީ މަޖްލީސް.

.

ފުވައްމުލަކަށް އޮޅުއަލަ ތަޢާރަފް ކުރީ ކާކު؟


Rating: 1 out of 5.

އޮޅުއަލަ އަކީ ޒަމާނުއްސުރެ ފުވައްމުލައް ސިޓީގެ ރައްޔިތުން، ކުއެމަށް ބޭނުންކުރާ ފަލަމަޑީގެ ބާވަތެކެވެ. ފުވައްމުލަކުގެ އިތުރުން ރާއްޖޭގެ އެންމެ ދެކުނުގެ އަތޮޅުތަކުގައި ވެސް އޮޅުއަލަ އިންދާ، ކެއުމުގައި ބޭނުންކުރާކަން ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މިތާގައި  އަލިއާޅުވާ މިލަނީ ފުވައްމުލަކުގެ އޮޅުއަލައިގެ ތާރީހަށެވެ.

ފުވައްމުލަކަށް އެންމެ ފުރަތަމަ އޮޅުއަލަ ތަޢާރަފް ކުރީ، އެ ރަށު ދިގުވާޑު،އެޅަތޮށިގޭ މުހައްމަދު ދިދީ ކަމަށްވެއެވެ.އެބޭފުޅާ ހުވަދޫ އަތޮޅުން، ފުވައްމުލަކަށް ރިޔަލު ދޯންޏެއްގައި ދަތުރު ކުރައްވަނިކޮށް ބެހިގެން، އިންޑިއާގެ މުމްބާއީ އަށް ދެވުމުން އެތަނުން މުޑުވައް ގެނެސް ގެންކަމަށް ވެއެވެ.

ކުރީ ޒަމާނުގައި ފުވައްމުލަކު ރައްޔިތުން،މިހާރުގެ ގޮތަށް ކާޑުގެ ބާވަތްތަށް ބޭނުން ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ބޭނުން ކޮއްފައި ވަނީ ފަލަމަޑީގެ ބާއްވަތްތަކެވެ. މީގެތެރެއިން ވެސް  ޙާއްސަކޮށް އޮޅުއަލައެވެ.

ދުނިޔޭގެ ދެވަނަ ބޮޑު ހަގުރާމައިގެ، ދުވަސްވަރު ދުނިޔެއަށް ކުރިމަތިވި އިޤްތިސޯދީ ބޮޑު ހީނަރުކަމުގައި ވެސް، ކާބޮތަކެތި ނުލިބިގެން ނުވަތަ ކާޑުގެ ބާވަތްތަށް ނުލިބިގެން، ފުވައްމުލަކުން ބަޑަށް މީހަކު މަރު ނުވާކަމަށް ވެއެވެ.

އެ ދުވަސްވަރު ވާރު ވެރިޔަކަށް ހުންނެވި، އަލްމަރްޙޫމް ވާރުގޭ ޙަސަން ދީދީ، މާލެ ގޮސް، ވުޒާރަތުއްދާޚިލއްޔާއަށް ވަޑައިގަތުމުން، އޭރުގެ ރައީސް ސުމުވުލް އަމީރު އަލްމަރްޙޫމް މުޙައްމަދު އަމީން ދޮށިމޭނާ ކިލަގެފާނު ވިދާޅުވެގެން، ރަށުގެ އާންމު ހާލަތު އޮޅުން ފިލުވުމަށް ސުވާލްކުރެއްވި ބޭފުޅަކަށް، ޖަވާބު ދެއްވަމުން ހަސަންދީދީ ވިދާޅުވި ކަމަށްވޭ “އަދި މިހާތަނަށް ފުވައްމުލަކުން މިހާކު ބަޑަށް މަރުނުވާ ކަމަށާއި، ކާޑުގެ ތަކެތި ނުލިބި ހައެއްކަ އަހަރުވިޔަސް ކާނާގެ ގޮތުން ދަތިވެ ތަދުމަޑު ޙާލަތެއް ކުރިމަތި ނުވާނެ” ކަމަށެވެ.

އަދި ސުވާލް ކުރެއްވި ބޭފުޅަކު، ފުވައްމުލަކު ރައްޔިތުން ކަނީ ކޮއްޗެއްތޯ ސުވާލު ކުރެއްވުމުން ޖަވާބުގައި، ހަސަންދީދި ވިދާޅުވީ، ފުވައްމުލަކު ރައްޔިތުން ކަނީ އޮޅުއަލަ ކަމަށެވެ.

ކޮންމެ އަކަސް މިހާރުވެސް އޮޅުއަލައަކީ ކާން ރަނގަޅު ގިނަ ބާވަތްތަކެއް ތައްޔާރު ކުރެވޭ ރަހަމީރު އެއްޗެކެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މިއަދު ޒަމާނަށް އަންނަމުންދާ ބަދަލާއި އެކު ފުވައްމުލަކު އޮޅުއަލަ ދަނޑުތަށް މިދަނީ އެއްދުވަހުން އަނެއް ދުވަހަށް މަދުވަމުންނެވެ. އަދި ހުރި އޮޅުތަކަށް ވެސް ތަފާތު އެކި ބަލިތަށް ޖެހިފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. މިކަމަށް ހައްލެއް ހޯދުމަކީ، މަޒީގެ ތަޖުރިބާގެ އަލީގައި މިއަދުގެ މި ނާޒުކު އިޤްތިސޯދީ ހާލަތަށް ވިސްނާއިރު ވެސް މުހިންމު ކަމެއް ކަމުގައި ދެކެމެވެ.

 

 

ނޯޓް: މި ލިޔުމަކީ ފުައްތޫރާގައި ، ފުވައްމުލަކު ތާރީޙް ދިރާސާ ކުރައްވާ ބޭފުޅެއްކަމަށްވާ، ފާރޫޤް އަޙްމަދު ލިޔުއްވާފައިވާ ލިޔުމެއް އަސްލަކަށް ބަލައިގެން ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެކެވެ.

 

ރައްޓެހިންނަށް ދޭންވީ ލޯނުތަ؟ ހަދިޔާތަ؟


should-not-lend-money-friends-family-1068x713-1ބައެއް ފަހަރު އަހަރެމެން އަތްމަތި ދަތިވީމަ ރައްޓެހިން ނުވަތަ ގާތްމީހުންގެ އަތުން ފަހުންދޭގޮތަށް ފައިސާ ހޯދައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މާލީ ތަޖުރިބާކާރުން ބުނާގޮތުގައި، މި އާދައިން އަހަރެމެން ދުރުހެލި ވާންޖެހެއެވެ.މިކަމުގެ ސަބަބުން ކިތަންމެ ވަރުގަދަ ގުޅުމެއްވެސް ހީނަރުވެދާނެއެވެ.

އެމެރިކާގައި 2019 ވަނަ އަހަރު ކުރި ސާރވޭއަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އެ ގައުމުގެ %60 މީހުން، ފަހުން އަބުރާ ދައްކާނެ ކަމުގެ އުއްމީދުގައި، ރައްޓެހިންނާއި ގާތްތިމާގެ މީހުންނަށް ފައިސާ ދެއެވެ، އެހެން ނަމަވެސް އޭގެ ތެރެއިން %37 މީހުންގެ ފަރާތުން އެ ފައިސާތަށް އަބުރާ ނުލިބެއެވެ. އަދި މިކަމުގެ ސަބަބުން %21 އިންސައްތަ މީހުންގެ އެކުވެރިކަން ނުވަތަ އާއިލީ ގުޅުން ވަނީ ކެނޑިފައެވެ.

މިކަމަށް އޮތް ހައްލަކީ ކޮބާ؟

ތަޖުރިބާކާރުން ބުނާގޮތުގައި ރައްޓެހިންނާއި ގާތްތިމާގެ މީހުންނަށް ފަހުންދޭގޮތަށް ފައިސާ ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި، ތިމާއަށް ގެއްލުން ނުވާވަރެއްގެ އެހީއެއް، ހަދިޔާއެއްގެ ގޮތުގައި ދިނުމަކީ ،މިކަމުގައި އޮތް އެންމެ ރަނގަޅުގޮތެވެ.

 

 

 

ފުވައްމުލަކުގައި މުުޅިން އަލަށް ފަށަން 9 ޕްރޮޖެކްޓެއް ބަޖެޓްގައި ހިމެނިފައިވޭ

Video


2020 ވަނަ އަހަރުގެ ބަޖެޓް ގައި ފުވައްމުލަކަށް ކޮއްދިނުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ބައެއް ކަންތައްތައް ! 

ފުވައްމުލަކުގައި މުުޅިން އަލަށް ފަށަން 9 ޕްރޮޖެކްޓެއް ބަޖެޓްގައި ހިމެނިފައިވޭ

  • ގިރާ ސަރަޙައްދު ހިމާޔަތް ކުރުމަށް 81.9 މިލިއަން ރުފިޔާ
  • މަގުތަކަކީ ވިއްސާރަ ދުވަހު ފަތާ ފެންގަޑަކަށް، ހޫނު މޫސުމުގައި ހިރަފުސް ބޯ ސަހަރާއަކަށް ބަދަލުވެގެންދާ މަގުތަކެއް، މަގުތަށް ރަނގަޅު ފެންވަރަކަށް ހެދުމަށް 60.7 މިލިއަން ރުފިޔާ
  • މުސްކުޅިވެ ދުވަސްވެފައިވާ ބަނދަރު އަޕްގްރޭޑް ކުރުމަށް 22.6 މިލިއަން ރުފިޔާ
  • އައްޑޫ އާއި ފުވައްމުލަކާއި  އަދި ހުވަދޫ އާ ދެތެރޭ ދަތުރު ފަތުރުގެ ނިޒާމް ގާއިމް ވެގެން ދާއިރު، ފެރީ ޓާރމިނަލް އަކީ މުހިންމު އެއްޗެއް، ސެންޓްރަލް ފެރީ ޓާރމިނަލްއެއް ގާއިމް ކުރުމަށް 1.6 މިލިއަން ރުފިޔާ
  •  ދޫނޑިގަން ފުޓްބޯޅަ ދަނޑު ތަރައްޤީ ކުރުމަށް 2.9 މިލިއަން ރުފިޔާ
  • ފުވައްމުލަކު ބަނދަރު ސަރަހައްދުގައި މިސްކިތެއް އުޅުމަށް 2.4 މިލިއަން ރުފިޔާ
  • ފުވައްމުލަކު ސްކޫލް ގައި މަލްޓި ޕާރޕޯސް ހޯލެއް އެޅުމަށް 2.1 މިލިއަން ރުފިޔާ
  • ޙާފިޒް އަޙްމަދު ސްކޫލްގައި 16 ކުލާސް ރޫމްގެ 3 ބުރި އިމާރާތެއް އެޅުމަށް 2.2 މިލިއަން ރުފިޔާ އަޅާފައިވޭ

ކިޔުން ކުރިޔަށް ގެންދޭ

އަލަ ޖަޒީރާ ފުވައްމުަލއް!


ދިރާސާ ތަކެން ދައްކާގޮތެއި، ފުވައްމުލަކި އެޅެއި ހަދޮއާ އަލައިގެ ވަރަހަ ރަނގަޅަ މުސްތަޤްބަލެއު އެބައޮތް. ވަރަހަ ކުދު އިންވެސްޓްމެންޓަކުން ބޮޑޮ ނަފާއަތް ލިބެންނެން ކަން މި ދިރާސާއެން ދައްކާ، މިކަން ވެނީ މާޒީއެނަސް ދައްކާދެރެފޭ (ބޮނޑޮ ތަދިގެ ވާހަކަ)މިހިދެއަސް އަލައިގެ ބާވައްތެއް (ތެލެލީ އަލަ) ފެންވަރަހަ ޕެކެޓް ކޯގެން، ސިނާއީ ފެންވަރަހަ ކުރިހަ އޭ.

އަލާކީ ރަށަހަ ލިބީގެންވޭ ވަރަހަ ޙާއްސަ ނިއުމަތެއް،ރިޒުޤެއް.މިކަމިގެ މުހިންމު ކަން އެންމެންނާސް އެގެންނަ އެބަޖެހޭ.

 

Mee Keekuran Bahataafai Huri Fulhi Thakeh kan Ingey tha ?


l_14669301101މިރަށުގެ ކޮންމެ ގެއެއްގެ ފާރު މަތީގައި ކަހަލަ ގޮތަކަށް 5 ލީޓަރު ގެ ފެންފުޅިތަކެއް ސަފަކަށް ވަނީ އަތުރާލާފައި އެވެ. މި ފެންފުޅިތަށް ފެނުމުން އެންމެ ފުރަތަމަވެސް އުފެދުނު ސުވާލަކީ މީ ކީއްކުރަން ކޮން ބޭނުމެއްގައި ބަހައްޓާފައި ހުރި ފުޅިތަކެއް ތޯ؟

ބައެއް ގޭގޭގެ ފާރު މަތީގައި އަތުރާލާފައި ހުރި ފުޅިތައް ފެނުމުން ކަމުގެ ހަގީގަތް ނޭގޭ މީހަކަށް ވާނީ ބޮޑު ޖޯކަކަށެވެ. ޚުދު އަހަންނަށް ވެސް މިކަން ވީ ބޮޑު ޖޯކަކަށެވެ. އެހެންކަމުން މިކަމުގެ ބޭނުމާއި ހަގީގަތް ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ފެށީމެވެ.

ފާރުމަތީގައި ސަފަކަށް އަތުރާލާފައިވާ ފުޅިތަކާއި ބެހޭގޮތުން މި ރަށު ބައެއް މީހުންނާއި ސުވާލު ކޮށްލީމެވެ. އެ މީހުން ބުނީ އެއީ ފުރާޅު މައްޗަށް ބުޅާ އެރުނަ ނުދޭންވެގެން ކޮއްފައިވާކަމެއް ކަމަށެވެ. “މި ގޮތަށް ފާރު މަތީގައި ފުޅި އަތުރާފައި ހުރުމުން، ބުޅަލަށް ފާރު މައްޗަށާއި ފުރާޅަށް އަރަން އުދަގޫވާނެ ” ރަށުގެ މީހަކު ކިޔައިދިނެވެ.

ބުޅަލުގެ އުދަގުލުން ސަލާމަތްވުމަށް އަމިއްލައަށް އީޖާދު  ކުރި މި ވަސީލަތަކީ ވަރަށް ކާމިޔާބު ވަސީލަތެއް ކަމަށް މި ރަށުގެ މީހުން ބުނެއެވެ.

 

Thulusdhoo Trip 2012


 

After spending a quality time with saaim , siraa & najaaa at Usfasgandu, we decided to go beck suna’s place. At 4:06 am we arrived to her place…still waiting for her…

While we were waiting for her, Najaah got to “pee” I can see he is holding his bladder… he is working in a  circle  to control … at 4 :10 am  najaah   is  still searching  for  his destiny, in this case  a toilet. ކިޔުން ކުރިޔަށް ގެންދޭ

Posted in fun